Ortodonti
- Çapraz kapanış, diş çarpışıklığı veya boşluk gibi durumlarda ortodontik tedavi gerekir.
- Erken süt dişi kaybı ve parmak emme alışkanlığı da tedavi ihtiyacı doğurur.
- Invisalign, tel yerine şeffaf plaklarla estetik bir çözüm sunar.
- Ortodontik tedavi her yaşta uygulanabilir, çocuklarda 12 yaş sonrası önerilir.
- Diş teli tedavi süresi genellikle 8–24 ay arasında değişir.
Ortodonti nedir?
Yunanca karşılığı düzgün diş anlamına gelen ortodonti, günümüzde sadece dişleri değil, alt ve orta yüz düzensizliklerini de tedavi eden diş hekimliği branşıdır. Ortodonti, alt ve üst çenenin kafa kaidesine ve birbirlerine göre konumunu ve dişlerin ilişkilerini üç boyutlu olarak inceler.
Hangi durumlarda ortodontik tedaviye ihtiyaç duyulur? Diş teli tedavisi nedir?
Ağızda çapraz kapanışın olduğu durumlarda ortodontik tedaviye ihtiyaç vardır. Çapraz kapanış ise normal ağız kapanışının tam tersi olan yani, alt dişlerin üst dişlerden daha ileride olması durumudur. Çapraz kapanış dışında:
- Ön dişlerin çok ilerde durduğu ve dudakların birbirine değmediği durumlarda,
- Dişlerin düzgün yerleşmediği ya da birbiri üzerine bindiği durumlarda,
- Dişlerin çok aralıklı dizildiği vakalarda,
- Dişlerinizi kapanışa getirdiğinizde alt ve üst ön kesiciler arasında büyük bir boşluk varsa dişler birbirlerinden çok uzak konumlanmışlarsa yani openbite vakalarda,
- Ön kesici dişlerinizin arasının çok açık olduğu vakalarda,
- Dişlerde bariz çapraşıklık olmadığı halde çiğnemede ya da bazı harfleri söylemede güçlüğün çekildiği durumlarda,
- 4 yaşını geçen çocuklarda parmak ya da yalancı emzik emme durumunun devam ettiği durumlarda bir dişhekimine başvurmalısınız.
- Düşme zamanından önce süt dişini kaybetmiş çocuklar ile özellikle 6 yaş grubu çocuklarda zamanından önce çekim ya da vuruk sonucu düşen süt azılarının yokluğunda çocuğun diş hekimine götürülmesi ve muayene edilmesi önemlidir.
| Ortodontik Problem | Açıklama |
|---|---|
| Çapraz kapanış | Alt dişlerin üst dişlerin önünde kapanması |
| İleri konumlu ön dişler | Dudakların kapanmasını engelleyen konum bozukluğu |
| Çapraşıklık | Dişlerin üst üste binmesi / düzensiz dizilim |
| Dişlerde aralıklar | Geniş aralıklar, boşluklu dizilim |
| Openbite | Üst ve alt kesici dişler kapanışta birbirine değmiyor |
| Fonasyon (konuşma) bozuklukları | Harfleri doğru çıkaramama |
| Çiğneme zorlukları | Isırma ve çiğneme fonksiyon bozuklukları |
| Parmak / emzik emme alışkanlığı | 4 yaş sonrası devam ediyorsa çene gelişimini etkiler |
| Erken süt dişi kaybı | Komşu dişlerin kaymasına ve çapraşıklığa yol açar |
Ortodonti tedavisinde estetik uygulamalar: Invisalign (Şeffaf plak uygulaması)
Estetik kavramının değer kazandığı bir süreçte yaşıyoruz. Her geçen gün günlük yaşamda estetik öğelerin ağırlığı artmakta. Görünümden gülüşümüze kadar dikkat edilen bir zamandayız.
Diş hekimliği alanında da hasta talepleri arasında günlük yaşama paralel estetik kaygılar her geçen gün öne çıkmakta. Bu alanda da diş hekimliğinin branşlarından biri olan ortodonti, hasta taleplerini dikkate alarak klasik tel tedavisinin hasta üzerinde yarattığı estetik kaygılara karşı şeffaf plak uygulamasını geliştirdi.
Invisalign, geleneksel braket (tel takılması) yöntemi yerine şeffaf plaklar ile ortodonti tedavilerinde estetik çözümün kendisidir. 3D tarama yöntemi ile zahmetsizce hastadan alınan ağız içi ölçü sonrası hastaya özel şeffaf plaklar oluşturulur. Hasta hekim kontrolü altında çarpaşık dişleri istenen pozisyona getirmek üzere braket ve tel yerine şeffaf plakları kullanılır.
Özellikle günlük hayatta hizmet, finans, medya sektörlerinde çalışmakta ve ortodonti tedavisine ihtiyaç duyanlar için şeffaf plak tedavisi ideal bir seçenektir.
Ortodontik tedavide yaş sınırlaması var mıdır?
Her yaş grubundaki kişiler ortodontik tedavi yaptırabilirler. Son yıllarda ortodontik tedavi yaptıran yetişkin sayısında belirgin bir artış görülmektedir. Koruyucu ortodontik tedavi denilen tedavileri özellikle 8 -15 yaş grubu çocuklarda yapılmaktadır. Ortodontik tedaviye başlamadan önce çocuğun sürekli dişlerinin tamamının çıkması gerekir. Sürekli dişler 6 – 7 yaşlarında çıkmaya başlar ve 12 -14 yaşlarına kadar devam eder. Bu nedenle sonra ortodontik tedaviye 12 yaşından sonra başlanması gerekir.
Diş teli tedavi süresi
Ortalama 8 ila 24 ay arasında diş yapısına göre değişmektedir.
Diş teli tedavisinde kullanılan apareyler nelerdir ? Şeffaf diş teli nedir?
- Hareketli Braket: Hastanın kendisinin takıp çıkarabildiği apareylerdir. Erken dönem tedavisinde daha basit vakalarda uygulanır.
- Fonksiyonel/Ortopedik Apareyler: Alt ve üst çenenin birbirine göre bozulan ilişkilerini (ortopedik problemler) düzeltmek amacıyla ergenlik dönemi öncesinde küçük yaşlarda çoğunlukla hastaların kendisinin takıp çıkarabildiği apareylerdir. Çoğu zaman sabit ortodontik apareylerle birlikte kullanılır.
- Ortognatik Cerrahi: Çene ve yüzde oluşan bozukluklar doğuştan olabileceği gibi, kaza ve hastalıklara bağlı olarak sonradan da ortaya çıkabilir. Çenelerin birbirine ve yüze göre uyumsuzluğu, hastalarda hem estetik hem fonksiyonel hem de psikolojik rahatsızlıklara yol açmaktadır. Bu durumlarda Ortognatik Cerrahi uygulanır.
- Orto-Aligner: Orto-Aligner, alternatif bir tedavi olarak bazı ortodontik bozukluklarda, dişlere braket yapıştırılmadan uygulanan bir yöntemdir. Modeller üzerinde tork ve açı kontrolü için hassas ölçüm araçları kullanılır. Böylelikle dişlerin fizyolojik sınırları içerisinde hareket etmesi sağlanır. Daha sonra bilgisayar programı 1 mm.lik hareket teyit edilir. Bu sayede yapılan ölçümler de yeniden kontrol edilmiş olmaktadır. Ölçümler yapıldıktan sonra dişlere belirli oranlarda rotasyonlar yapılır. Böylelikle dişler, belirli bir zamanda istenilen konuma gelir. Düzeltilen her model için 3 ayrı plak basılır. Plaklar 0.5mm – 0.625mm – 0.75mm ebadındadır. Bu plaklar dişlerin hafif kuvvetler alarak toplamda 1 mm. hareket etmesini sağlar..
Bilgisayar ortamında tasarlanan diş teli tedavisi şeffaf damaklıklar kullanılarak düzeltilebilmektedir. Dişlerin durumuna göre değişik sayılarda üretilen bu şeffaf plaklar, 2 haftada bir değiştirilmekte ve dişlerde istenen hareketler sağlanmaktadır.
Ortodonti Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Ortodonti nedir, neye bakar?
Ortodonti, uyumsuz ve çapraşık dişlerin düzgün bir şekilde çene kemikleri üzerinde yerleşmesi ve yüz düzensizliklerinin teşhis, önlenmesi ve tedavisi ile ilgilenen diş hekimliği uzmanlık dalıdır.
Ortodontist çene cerrahı mı?
Hayır, Ortodontist çene cerrahı değildir, ancak bu iki uzmanlık alanı yakın ilişki içerisindedir.
Ortodonti kaç yaşında yapılır?
Ortodontik tedavi (diş teli tedavisi), 5-6 yaşlarından başlayarak ömrün sonuna kadar yapılabilir.
30 yaşından sonra diş teli takılır mı?
Evet, takılabilir. Ortodontik tedavi için üst yaş sınırı yoktur.
