Çocuk Diş Hekimi (Pedodonti)
- Çocuk diş hekimliği, 0-13 yaş arası çocukların diş sağlığını korur ve sorunları tedavi eder.
- Süt dişleri, çocuğun çiğneme, konuşma ve daimi dişlerin doğru konumlanması için önemlidir.
- Bebeklerde dişler genellikle 6. ayda sürmeye başlar; 3 yaşına kadar ağızda 20 süt dişi oluşur.
- 6-8 yaşına kadar diş temizliği, özellikle yiyecek artıklarının temizlenmesi önemlidir.
- Dengeli beslenme ve yemek sıklığı, asit oluşumunu önleyerek diş çürüklerini azaltır.
Çocuklarda ağız ve diş sağlığı (Pedodonti) nedir?
Çocuk diş hekimliği 0-13 yaş arası çocukların ağız ve diş sağlığının korunması, çürük, travma, kalıtımsal nedenlere bağlı gelişen sorunların giderilmesini amaçlayan diş hekimliği branşıdır. İstanbul çocuk diş hastaneleri – hekimliği arasında önemli bir yere sahip olan Dentakademi Kids son teknolojik altyapılı medikal cihazları ve uzman çocuk diş hekimi (pedodontist) kadrosuyla İstanbul’da tüm çocukların ağız ve diş sorunlarını çözmek için hastaların hizmetinde.
Yeni doğmuş bir bebeğin dişleri diş etinin altında saklıdır. Dişin sürme zamanı, bebek altıncı ayına geldiğinde başlar ve diş eti üzerinde belli olmaya başlarlar. Bu süreç bebekten bebeğe farklılık gösterebilir. İlk çıkan dişler alt çenedeki ön iki diştir. Ardından üst çenenin ön tarafından dört diş ile birlikte alt ön çeneden iki diş daha sürer.
Bebek 3 yaşına geldiğinde ağzında aralıklı olarak dizilmiş 20 adet süt dişi bulunur. Süt dişleri arasındaki boşluklar, diş değişimi sırasında önem kazanır. Boşluklar, boyut olarak daha büyük olan sürekli dişlerin sürmesi için yeterli alan oluşturur. Ayrıca Dişler arasındaki bu boşluklar çocuğun diş temizliğinide kolaylaştırır.
| Diş | Sürme Zamanı (Ay) |
|---|---|
| Alt ön kesici dişler | 6–10 ay |
| Üst ön kesici dişler | 8–12 ay |
| Üst yan kesiciler | 9–13 ay |
| Alt yan kesiciler | 10–16 ay |
| Birinci süt azıları | 13–19 ay |
| Köpek dişleri | 16–23 ay |
| İkinci süt azıları | 23–33 ay |
| Tam süt dişlenme | 3 yaş |
Süt dişleri neden önemlidir?
Süt dişleri zamanla yerlerini daimi dişlere bırakacak olması günlük rutin temizliğin ve düzenli hekim kontrollerinin ihmal edileceği anlamını taşımaz. Çocuğun yiyecekleri ısırması ve çiğnemesine, sempatik görünmesine, doğru şekilde konuşmasına, daimi dişleri için gerekli yerin muhafaza edilmesine ve daimi dişlerin yerlerine yerleşmelerine yardımcı olmaları nedeniyle süt dişlerinin korunması ve bakımı oldukça önemlidir.
Çocuklarda daimi dişlerin bakımı
Çocuğunuzun 6-8 yaşına gelene kadar ağız ve diş sağlığını korunmasına ihtiyacı vardır. Bu yüzden sabah ve yatmadan hemen önce olmak üzere günde en az iki kez çocuğunuzun diş fırçalamasında yardımcı olmalısınız. Dişler (özellikle de büyük azılar) üzerinde yiyecek artıklarının kalmamasına dikkat etmelisiniz. Büyük azı dişleri üzerinde girinti ve çıkıntılar artıkların tutunabilmelerine olanak sağlayan yüzeylerdir.
Diş sağlığının beslenme ile bağlantısı
Çocuğunuzun diş sağlığı için ne yediği kadar, ne zaman ve ne sıklıkla yediği de önem taşır. Dengeli beslenme uzun süreli diş sağlığı (uygun gelişen dişler ve sağlıklı diş etleri) için önemlidir. Ağız içinde bulunan bakteriler, bu karbonhidratlarla beslenerek asit oluşturur. Asit, dişin mine tabakasına etki ederek diş çürükleri oluşumunu tetikler. Sık yeme alışkanlığı ağzın asidik kalmasına neden olarak diş çürüklerine yatkın hale gelmesine neden olur.
Çocuğa diş fırçalamayı sevdirin
Çocuğa yaşına uygun, kolay kavrayabileceği farklı renkte ve biçimde fırçalar alınarak fırçalama işlemi sevdirilebilir. Çocuklar çok hızlı öğrenmelerine rağmen düzgün şekilde dişlerini fırçalamaları belli bir zaman alacaktır. Bu süreçte çocuğun dişlerini fırçalamasına izin verilmeli, doğru fırçalamayı öğrenmesi için zaman tanınmalıdır. 8 yaşına kadar ailelerin diş fırçalamasına rehberlik etmesi ve çocuğun arkasından tekrar fırçalamaları önerilmektedir.
Dişler 2 dakika fırçalanmalı
Diş fırçalamada en önemli öğünler sabah kahvaltısı ve akşam yemekleridir. Özellikle kahvaltıda tüketilen şekerli gıdalar(bal, reçel, pekmez, fındık ezmesi, krem çikolata vb.) son derece yüksek çürük oluşturma kapasitesine sahiptir. Bu gıdaları tükettikten sonra dişler mutlaka 2 dakika süre ile fırçalanmalıdır.
Diş fırçalamada anne babanın önemi
Çocuklar pek çok konuda olduğu gibi diş fırçalama konusunda da anne ve babalarını rol model olarak alır. Çocuğa, ‘dişlerini fırçala’ demektense anne veya babanın dişlerini fırçalarken çocuğun onları izlemesi daha etkili olur. Çocukla beraber diş fırçalama alışkanlığının kazandırılması gerekir.
Bebeklerde ve çocuklarda diş bakımı nasıl olmalıdır?
Her iki çenede dört adet diş çıkarmış bebeklerde, yumuşak bir diş fırçası yardımıyla günde iki kez diş fırçalaması yapabilirsiniz.
Süt dişleri bakımı için çocuklara özel üretilen fluoridli diş macunlarını kullanabilirsiniz. Özel fluoridli macun kullanılması durumunda fırça üstüne sürülecek macun miktarı nohut tanesi büyüklüğünü geçmemelidir. Bir başka yol ise dişlerin sadece su ile fırçalanmasıdır.
Çocuklar, diş fırçalama sırasında kullanılan diş macununu yutmayı tercih edeceklerdir. Çocuklarda fluoridin çok fazla yutulması ise daimi dişlerde kozmetik problemlere (fluorozis) yol açabilir. Bu nedenle çocuklara diş fırçalama esnasında diş macununu yutmak yerine tükürmeleri gerektiği gösterilmeli ve öğretilmelidir. Dişsiz olan alanlar ise steril bir gazlı bez ya da temiz bir pamuk parçası ıslatılarak silinmelidir. Çocuğunuzun dişleri birbirine değmeye başladığı an günde bir kez diş ipinin kullanılması da gerekir.
8 yaşına kadar çocuk, dişlerini doğru fırçalama tekniği için gerekli olan el koordinasyonu ve becerisine sahip değildir. Bu nedenle, çocuğunuzun ağız hijyeninden kendinizin sorumlu olduğunu unutmadan, dişlerini fırçalamasına izin verin.
Biberon çürüğü nedir?
Biberon çürüğü bebeğinizin dişlerini hızlı bir şekilde tahrip edebilecek olan çürüklerdir. Bu durumdan korunmak mümkündür. Biberon çürükleri bebeğinizin dişleri karbonhidratlardan oluşan şekerlerle uzun süreli temasta kaldığında ortaya çıkar. Meyve suyu ve süt gibi karbonhidrat içerikli bir sıvı ağızda kaldığında bakteriler şekerlerle beslenmeye başlar. Böylece bakteriler asit üreterek, ağızda yeterli süre kaldıkları takdirde, dişlerde çürük oluşturmaya başlarlar.
Hangi durumlarda biberon çürüğü gelişir?
Su harici süt, meyve suyu, şekerli su gibi içeceklerle dolu biberonla uyuyan çocuklarda; gün boyunca biberonla şekerli sıvı ya da süt içen çocuklarda; şeker, bal ya da diğer şekerli sıvılara batırılmış yalancı meme kullanan çocuklarda biberon çürüklerinin görülmesi normaldir.
| Durum | Biberon Çürüğü Riski |
|---|---|
| Süt veya meyve suyu ile uyumak | ✔ Çok yüksek |
| Gün boyu biberon kullanmak | ✔ Yüksek |
| Yalancı memeyi şekere batırmak | ✔ Çok yüksek |
| Şekerli sıvılarla beslenmek | ✔ Çok yüksek |
| Sık atıştırmak | ✔ Orta – yüksek |
| Su yerine tatlı içecek tüketmek | ✔ Yüksek |
Biberon çürüklerinden korunmak için neler yapılmalıdır?
- Bebeğinizin, karbonhidrat içerikli sıvı ile dolu biberonla uyumasına izin vermeyin.
- Bebeğinizi, doktorunuzun onayı sonrası 12-14 aylıkken biberondan uzaklaştırın.
- Bebeğinize gün boyunca su dolu biberon kullanmasına izin vermeyin.
- Bebeğinizin yalancı memesini şekere ya da şekerli sıvılara batırmayın.
- Çocuğunuzun yemeğine şeker eklemeyin.
- Bebeğinizin dişlerini ve diş etlerini ıslak bez ya da diş fırçası ile her yemekten sonra temizleyin.
- Bebeğinizin ilk dişi çıktığında en kısa sürede diş hekiminizi ziyaret edin.
- Bebeğinize bir yaşından itibaren bardak kullanımını öğretin.
- Bebeğinizin yeterli miktarda fluorid aldığından emin olun. Şehrinizdeki içme sularında fluor bulunmuyorsa diş hekiminizden fluorid desteği konusunda yardım isteyin.
Anne sütü diş çürümesine neden olur mu?
Anne sütü beraberinde karbonhidratlarla verilmediği takdirde, çürüğe neden olmaz. Ancak anne sütünün yanında mama ile beslenen bebeklerde çürük riski mevcuttur.
Bebeğinizin ne içtiği kadar, ne kadar sıklıkla içtiği de önemlidir. Çocuğunuz ağzında ne kadar uzun süre su dışında bir sıvı tutarsa, çürük riski o derece artar. Bu nedenle bebeğinizin biberonla uyuması ya da gün boyunca biberonu yalancı meme olarak kullanması tehlikelidir. Biberon çürüklerinden diğer dişler etkilense de en çok zarar görenler üst ön dişlerdir.
Üst kesici dişler biberon çürüğüne karşı hassas olan dişlerdir. Çürükler genellikle kolay görülemeyen yerler olan dişlerin arka kısımlarında başlar. Sonra üst çene arka dişler ve daha sonra alt çene arka dişler etkilenir. Alt kesici dişler genellikle bu durumdan etkilenmez. Dil, alt kesici dişlerin üstlerine gelerek sıvıya maruz kalmalarını ve bakterilerden etkilenmelerini engeller.
Karbonhidrat içeren herhangi bir sıvı, uzun süre dişler üzerinde kaldığında, biberon çürüklerine neden olabileceği, sadece suyun ağızda tutulmaması halinde çürük oluşturmayacağı unutulmamalıdır.
Bizimle İletişime Geçin!
Maltepe çocuk diş alanında deneyimli bir ekiple, çocuğunuzun diş sağlığını güvenle emanet edebilirsiniz. Alanında uzman Maltepe çocuk diş doktoru, çocuklara özel yaklaşımı sayesinde diş hekimi korkusunu en aza indirirken, sağlıklı ve mutlu gülüşler kazandırmayı hedefler. Eğer siz de çocuğunuz için güvenilir bir klinik arıyorsanız, erken yaşta doğru diş bakımı için bizimle iletişime geçebilir, randevunuzu hemen oluşturabilirsiniz.
Pedodonti Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Çocuğumu ne zaman ilk defa diş hekimine götürmeliyim?
Uzmanlar, bebeğin ilk dişi çıktıktan sonra ya da 1 yaş civarında ilk muayenenin yapılmasını önerir.
Çocuk diş hekimine gitmek neden önemli?
Erken muayene, çürüklerin önlenmesi, doğru fırçalama alışkanlığı kazandırma ve ileride ciddi diş sorunlarının önlenmesi için kritiktir.
Çocuk diş hekimi ile normal diş hekimi arasındaki fark nedir?
Pedodontistler, çocuk psikolojisi, davranış yönetimi ve gelişimsel farklılıklar konusunda özel eğitim alır. Bu sayede çocuklar tedaviyi daha kolay kabul eder.
Çocuk diş tedavileri ağrılı mıdır?
Pedodontistler, çocuğu korkutmadan ve ağrıyı minimumda tutarak tedavi yapar. Lokal anestezi ve çocuk dostu teknikler kullanılır.
Çocuk diş hekimi ziyaretleri ne sıklıkla olmalı?
Genellikle 6 ayda bir kontrol önerilir. Çocuğun diş sağlığına göre bu aralık kısalabilir.
