- Diş kırılması, çürük, travma, sert gıda ısırma veya diş sıkma gibi nedenlerle oluşabilir.
- Kırık diş ağrı, hassasiyet, doku tahrişi ve estetik sorunlara yol açabilir.
- Kırık parça saklanmalı, diş fırçalanmamalı ve hemen diş hekimine gidilmelidir.
- Tedavi; kırığın büyüklüğüne göre dolgu, kaplama, kanal tedavisi veya çekim olabilir.
- Soğuk kompres, tuzlu su gargarası ve ağrı kesiciler geçici rahatlama sağlar.
Diş kırılması, günlük yaşamda karşılaşılabilecek yaygın bir dental problemdir. Bu durum, hafif bir çatlaktan dişin tamamen kopmasına kadar farklı şiddetlerde olabilir. Diş kırılması estetik kaygıların yanı sıra, ağrı, hassasiyet ve enfeksiyon riski gibi ciddi sağlık sorunlarına da yol açabilir. Kırığın boyutuna ve yerine bağlı olarak farklı tedavi yöntemleri uygulanır. Basit kırıklar dolgu veya bonding ile onarılabilirken, ileri düzey kırıklarda kanal tedavisi veya dişin çekilmesi gerekebilir. Kırık diş ağrısı için geçici çözümler bulunsa da kalıcı çözüm, diş hekimi tarafından yapılan değerlendirmeye bağlıdır.
Diş Nasıl Kırılır?
Dişler birçok sebepten ötürü hasar alıp, kırılabilir. Özellikle çürük ya da eski dolgular sebebi ile zayıflamış dişlerde bu durumun görülmesi daha yaygın olabilir. Dolayısıyla diş kırılmasına yol açan nedenler arasında; travmalar, sert gıdaların ısırılması, çürük, zayıf dolgu ve diş sıkma gibi faktörler yer alır. Çünkü bu dişler darbelere karşı daha hassastır ve kırılmaya yatkındır.
| Kategori | Neden/Faktör | Açıklama |
| Travma | Düşme, Çarpma, Spor Kazaları | Dişe ani ve yüksek şiddette kuvvet uygulanması. |
| Oral Alışkanlıklar | Diş Sıkma (Bruksizm) | Gece veya gündüz çeneyi sürekli sıkma/gıcırdatma. |
| Beslenme | Sert Gıdaların Isırılması | Buz, fındık kabuğu, şeker gibi sert cisimleri çiğnemek. |
| Dental Durum | Büyük/Eski Dolgular | Dişin doğal yapısının zayıflaması, çatlak oluşumuna yatkınlık. |
| Dental Durum | İleri Düzey Çürükler | Çürüğün dişin yapısını boşaltarak direnci düşürmesi. |
Diş Kırılınca Ne Olur?
Kırık diş ağrı, hassasiyet, doku tahrişine ve estetik kaygılara yol açabilir. Eğer bu kırılma çatlak düzeyindeyse fark edilmeyebilir. Ancak daha büyük kırıklarda ağrı ve yemek yerken rahatsızlık hissi ortaya çıkabilir. Özellikle kırılan parça sinire yakınsa sıcak-soğuk duyarlılığı artabilir ve keskin kenarlar dilde ve yanakta tahrişe neden olabilir.
Diş kırıldığında ortaya çıkabilecek sorunlar şunlardır:
- Diş hassasiyeti
- Keskin kenarların yol açtığı doku tahrişi
- Çiğnerken rahatsızlık hissi
- Sinire yakın kırıklarda sıcak-soğuk hassasiyeti
- Estetik kaygılar
- Enfeksiyon riski artışı
- Zonklayıcı ağrı
Diş Kırılınca Ne Yapılmalı?
Diş kırıldığında parçalar saklanmalı, diş fırçalanmamalı ve en kısa sürede diş hekimine başvurulmalıdır. Kırık parça bulunabiliyorsa temiz bir bezle sarılmalı ve ağız çalkalanmalıdır. Eğer ağrı çoksa evde buz kompresi yapılabilir fakat bir an önce diş hekimine başvurulması dişin kurtarılması için çok önemlidir.
Kırık diş durumunda yapılması gerekenler:
- Vakit kaybetmeden diş hekimine başvurmak
- Enfeksiyon riskini azaltmak için ağzı tuzlu su ile çalkalamak
- Kırış diş parçasını temiz bir yerde saklamak
- Kırık tarafı çiğnerken kullanmamak
- Tedavi olana kadar sert gıdaların tüketiminden kaçınmak
- Diş kırığı olan bölgeyi fırçalamamak
- Diş üzerine baskı yapmamak
- Ağrı varsa dışarıdan soğuk kompres uygulamak
Kırılmış Diş Nasıl Çekilir?
Kırık diş eğer başka yöntemlerde kurtarılamayacak kadar hasar gördüyse son çare olarak çekilebilir. Diş hekimi ilk önce dişin durumunu röntgenle değerlendirir ve çekimin gerekip gerekmediğine karar verir. Röntgende diş kökü görünüyorsa ve sağlamsa normal çekimle çıkarılabilir. Ancak kök, diş etine gömülü kalmışsa ya da parçalanmışsa cerrahi müdahale gerekebilir. İşlem genellikle lokal anestezi altında yapılır ve işlem sonrası dikkat edilmesi gerekenler hastaya anlatılır. Çekim sonrası ise oluşan boşluğa implant, köprü ya da protez gibi tedavi seçenekleri uygulanabilir.
Kırılmış Diş Ağrısına Ne İyi Gelir?
Diş kırıldığında oluşan ağrı için, soğuk kompres, tuzlu su gargarası ve ağrı kesiciler geçici rahatlama sağlar. Bazı vakalarda ise geçici dolgu yapılabilir. Ancak diş sinire yakın kırıldıysa ağrının şiddeti hafiflemeyebilir. Dolayısıyla kesin çözüm için mutlaka diş hekimi müdahalesi gereklidir.
Ağrıya iyi gelebilecek yöntemler şunlardır:
- Yüzün dış kısmına buz torbası uygulamak
- Tuzlu su gargarası yapmak
- Reçetesiz ağrı kesiciler kullanmak
- Pamuk çubuğa karanfil yağı damlatıp ağrıya bölgeye uygulamak
- Kırık alana sürekli olarak dokunmamak
- Geçici dolgu veya diş koruyucu malzeme uygulanması
Diş Kırılması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Arka dişimin kenarı kırıldı ne yapmalıyım?
Bu durum genellikle bir dolgu veya onlay/inlay ile restore edilebilir. Eğer kırık çok büyükse veya dişin sinirine yakınsa, kron kaplama veya kanal tedavisi de gerekebilir. En doğru tedaviyi belirlemek için mutlaka bir diş hekimine görünmelisiniz.
Kanal tedavisi olan dişim kırıldı ne yapmalıyım?
Bu dişler daha kırılgan olabilir. Eğer kanal tedavili bir dişiniz kırıldıysa, dişin kırık boyutu ve konumu önemlidir. Küçük bir kırık dolgu ile onarılabilirken, daha büyük kırıklar dişin çekilmesini veya bir kron ile güçlendirilmesini gerektirebilir. Diş hekiminiz duruma göre en uygun tedavi yöntemini önerecektir.
Dişim kırıldı dilimi kesiyor ne yapmalıyım?
Kırık dişin keskin kenarları dilinizi kesiyorsa, bu durumu kesinlikle ihmal etmemelisiniz. Keskin kenarları geçici olarak kaplamak için eczanelerde satılan diş mumu veya parafin kullanabilirsiniz. Ancak en kısa sürede bir diş hekimine başvurarak dişin kenarlarının düzeltilmesi veya restore edilmesi gerekmektedir.
Ön diş kırılması nasıl tedavi edilir?
Ön diş kırıkları, estetik açıdan daha fazla önem taşıdığı için tedavileri genellikle daha hassastır. Kırığın boyutuna göre kompozit dolgu (bonding), porselen lamina (yaprak porselen) veya porselen kron gibi yöntemler uygulanabilir. Diş hekimi, kırığın şiddetine ve hastanın beklentilerine göre en uygun estetik çözümü sunacaktır.
Dolgulu diş kırılırsa ne olur?
Bu durumla oldukça sık karşılaşılmaktadır. Kırık, mevcut dolgunun kenarından, dişin sağlam kısmından veya dolgunun kendisinden kaynaklanabilir. Kırığın büyüklüğüne ve dişin genel durumuna bağlı olarak eski dolgu yenilenebilir, daha büyük bir dolgu yapılabilir, inley/onley veya kron uygulaması gerekebilir. Dişin siniri etkilendiyse kanal tedavisi de düşünülebilir.
