Diş Sızlaması Neden Olur? Belirtileri, Nedenleri ve Evde İyi Gelen Yöntemler

Diş sızlaması, sıcak-soğuk gıdalarla tetiklenen ani, keskin bir ağrı olarak kendini gösterir ve yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Bu hassasiyetin altında mine aşınması, diş eti çekilmesi, stres kaynaklı diş sıkma ya da asitli beslenme gibi birçok neden yatabilir. Neyse ki, hem evde uygulayabileceğiniz doğal yöntemlerle hem de uzman destekli tedavi seçenekleriyle bu sorunun üstesinden gelmek mümkün.

Diş Sızlaması Nedir?

Diş sızlaması, dişin en dış katmanı olan mine tabakasının incelmesi veya diş eti çekilmesi sonucu, dentin adı verilen alt tabakanın açığa çıkmasıyla oluşur. Dentin tabakası, aşırı sıcak veya soğuk içecekler ile tatlı gıdaların etkisiyle doğrudan sinirlere ulaşır. Bu da sızlama şeklinde hissedilen ağrıyı ortaya çıkarır. Dişlerde sızlama, çürükler, diş eti hastalıkları veya çatlak dişler gibi ağız sağlığı problemleri nedeniyle de meydana gelebilir. 

Sızlama ile Ağrı Arasındaki Fark

Diş sızlaması ve diş ağrısı genellikle benzerdir. Ancak aralarında bazı temel farklar bulunur. Dişlerin sızlaması genellikle; kısa süreli ve anlık bir hisle ortaya çıkar. Soğuk, sıcak, tatlı ya da asitli gıdalarla temas sırasında tetiklenir. Uyaran ortadan kalktığında hızla geçer. 

Diş ağrısı ise süreklidir ve zonklar. Genellikle çürük, enfeksiyon ya da travma gibi daha ciddi durumlarda olur. Tek bir dişte yoğun olabileceği gibi çene bölgesine hatta kulağa kadar yayılabilir. Özellikle geceleri şiddetlenir.

Bütün Dişlerin Sızlaması Normal Mi?

Gazlı içecekler ve asidik meyveler tüketmek diş minesinin zamanla aşınmasına ve sızlamaya neden olabilir. Dişleri çok sert fırçalamak veya sert kıllı diş fırçası kullanmak da birden fazla dişte sızlamaya yol açabilir. Dişlerim sızlıyor diyen kişilerin genellikle bütün dişlerini etkileyen ileri seviye diş iltihabı vardır.

Dişler Neden Sızlar?

Sızlayan dişler, mine aşınması, diş eti çekilmesi, diş eti hastalıkları, diş beyazlatıcı ürünler, asidik gıdalar ve diş sıkma gibi nedenlerle oluşabilir. Diş çatlakları veya diş taşı birikimi de dişlerin sızlamasına yol açabilir.

Diş sızlaması nedenleri arasında şunlar yer alır: 

• Mine aşınması
• Diş eti çekilmesi
• Diş eti hastalıkları
• Stres ve diş gıcırdatma (Bruksizm)
• Diş beyazlatıcı ürünler
• Asidik gıdalar
• Diş çatlakları veya kırıkları
• Ağız gargaraları
• Diş taşı (plak) birikimi

Mine Aşınması

Dişleri çok sert ya da sert kıllı fırçalarla fırçalamak zamanla diş minesini aşındırır. Mine tabakası incelirse altındaki dentin tabakası ortaya çıkar. 

Diş Eti Çekilmesi

Bazı bireylerde genetik olarak ince diş yapısı bulunabilir. Diğer kişilerde ise yanlış fırçalama, diş eti hastalıkları ya da yaşlanma süreci nedeniyle diş eti çekilmesi oluşur. Diş kökleri açığa çıkar ve mine olmayan bölgede sızlama artar.

Diş Eti Hastalıkları

İltihaplı diş etleri, dişi destekleyen bağ dokularının zayıflamasına yol açar. Böylelikle kök yüzeyleri açığa çıkar, dentin tabakası etkilenir. Özellikle ilerlemiş periodontal hastalıklar nedeniyle sızlama olur.

Stres ve Diş Gıcırdatma (Bruksizm)

Uyurken ya da gün içinde dişleri sıkmak, diş yüzeyinde mikro çatlaklar oluşturabilir. Bu çatlaklardan sızan dentin tabakası sızlamayı tetikler. 

Diş Beyazlatıcı Ürünler

Piyasada satılan bazı diş beyazlatma ürünleri diş minesini geçici olarak zayıflatır. Bu nedenle birkaç gün boyunca süren hassasiyet oluşabilir.

Asidik Gıdalar

Turunçgiller, domates, sirke, turşu, çay gibi yüksek asit içeren gıdalar mine yüzeyini aşındırır. Bu tür gıdaları tükettikten sonra su içmek veya ağız çalkalamak faydalı olabilir. 

Diş Çatlakları veya Kırıkları

Görünür olmayan mikro çatlakların yanı sıra; çatlaklar derinleşirse bakteriler diş merkezine ulaşır ve sızlama başlar.

Ağız Gargaraları

Bazı market tipi ağız gargaraları, içerdikleri alkol ve asitlerle dentin hassasiyetini yükseltebilir. Özellikle açık dentin yüzeyi olan bireyler, nötr pH’lı ve florür içeren gargaraları tercih edebilir.

Diş Taşı Birikimi

Diş kökü yüzeylerinde biriken plak ve tartar, hem iltihaba hem de dişlerde sızlamaya neden olabilir. Düzenli diş taşı temizliğiyle bu hassasiyet ortadan kalkar.

Hangi Durumlarda Diş Hekimine Gidilmelidir?

Diş macunu ve gargara değişimi yapılmasına, asitli gıdalardan uzak durulmasına rağmen 2-3 hafta içinde hiçbir iyileşme olmuyorsa bir diş hekiminden yardım almak gerekebilir. Hassasiyet sadece soğuk ya da tatlı yiyeceklerle sınırlı kalmıyor, artık nefes alırken bile dişte sızlama oluyorsa bu durum diş siniri iltihabı ihtimaline işaret edebilir.

Sızlamayla birlikte diş etlerinde kanama ve şişlik varsa diş eti hastalığı ihtimali akla gelebilir. Sızlama tek bir dişte görülüyor, özellikle de ısırma sırasında artıyorsa dişte çatlama ihtimali düşünülür.

Diş hekimi; desensitize edici ürünler, florid jel veya cila uygulaması önerebilir. Özel dolgu malzemeleriyle dentin bölgesi kapatılabilir. Hassasiyet sinir dokusuna zarar vermişse endodonti yani kanal tedavisi uygulanabilir.

Diş Sızlamasına Ne İyi Gelir?

Hassasiyet giderici diş macunları, yeşil çay, ılık su ve bal, acı biber, zerdeçal, karanfil yağı ve hindistancevizi yağı diş sızlamasına iyi gelecek besinler arasındadır. 

Diş sızlamasına evde iyi gelecek basit yöntemler şu şekilde:

• Yeşil çay
• Ilık su ve bal
• Acı biber
• Zerdeçal
• Tuzlu su gargarası
• Karanfil yağı
• Hindistancevizi yağı

Yeşil çay

Antioksidanlar açısından zengin bir bitki olan yeşil çay, diş etlerindeki sızlamayı yatıştırabilir ve hassasiyeti azaltabilir. Ilık içildiğinde anti-inflamatuar etkisiyle dişlerde rahatlama sağlar.

Ilık su ve bal

Balın yapısında bulunan doğal antibakteriyel özellikleri, diş ve diş etlerinde oluşabilecek enfeksiyon risklerini azaltır. Ilık suyla karıştırılıp gargara yapıldığında sızlayan bölgelerde ferahlık sağlayabilir.

Acı biber

Acı biberde bulunan kapsaisin adı verilen madde sinir uçlarını hafifçe uyuşturabilir. Böylelikle geçici bir rahatlama yaşanabilir.

Zerdeçal

Güçlü anti-inflamatuar özelliklere sahip zerdeçal diş etlerindeki sızlamayı yatıştırır. Su ile macun haline getirip diş etlerine uygulanabilir.

Tuzlu su gargarası

Tuzlu su, iltihap giderici özelliğiyle hassasiyetin neden olduğu rahatsızlığı hafifletebilir. Günde 1-2 kez ılık tuzlu suyla gargara yapmak önerilebilir.

Karanfil yağı

Antibakteriyel ve ağrı kesici özelliğiyle bilinen karanfil yağı hassas bölgeye direkt uygulanabilir. Ancak saf hali oldukça yoğun olduğundan, zeytinyağı gibi bir taşıyıcı yağla seyreltilebilir.

Hindistancevizi yağı

10-15 dakika boyunca ağızda çalkalanan hindistancevizi yağı ağız içi bakterileri azaltabilir. Düzenli kullanımla plak birikimi de engellenebilir.

Diş Sızlamasını Önlemenin Yolları

Dişler günde en az iki kez, minimum 1350 ppm florür içeren bir diş macunu ile fırçalanmalıdır. Hassasiyet için özel üretilmiş diş macunları kullanılabilir. Yumuşak ya da orta sertlikte kıllara sahip bir fırça tercih edilebilir. Dişleri yemekten hemen sonra değil, en az 1 saat sonra fırçalamak daha faydalı olacaktır. Diş fırçasını 2-3 ayda bir değiştirin veya kıllar bozulduysa daha erken yenileyin.

Asitli içecekler (gazoz, enerji içecekleri), narenciye, sirke, tatlı ve şekerli gıdalardan uzak durulmalıdır. Aksi takdirde diş minesi aşınabilir.

Geceleri farkında olmadan diş sıkan ya da gıcırdatan kişilerde diş yüzeyinde aşınma olur. Diş hekiminden talep edilecek gece plağı, hem hassasiyetin hem de çatlak oluşumunun önüne geçer.

Diş Sızlaması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular